Adisyon

A Harfi

Tanım

Adisyon, restoran, kafe, bar ve benzeri yiyecek-içecek işletmelerinde müşterilerin siparişlerini takip etmek, kaydetmek ve hesap oluşturmak için kullanılan belgeye verilen addır. Adisyon, hem işletme çalışanları hem de müşteriler açısından sipariş sürecinin düzenli ilerlemesine yardımcı olur. Servis personeli, müşterinin verdiği her siparişi adisyona işler; mutfak ve bar bölümleri bu kayıt üzerinden hazırlık yapar. Müşteri hesabı kapatmak istediğinde ise oluşturulan adisyon, toplam tutarın doğru şekilde hesaplanmasını sağlar. Geleneksel olarak adisyon kağıt üzerinde hazırlanırdı; ancak günümüzde çoğu işletme POS (Point of Sale) sistemleri, tabletler veya bilgisayar destekli yazılımlar aracılığıyla dijital adisyon kullanmaktadır. Dijital adisyon sistemleri, hem siparişlerin hızlı iletilmesini hem de hata payının azalmasını sağlar. Aynı zamanda masalar arası aktarım, ürün iptali, ekleme, ödeme bölme gibi işlemler çok daha pratik bir şekilde yapılabilir. Adisyon, işletmenin mali kontrolü açısından da kritik bir unsurdur. Her adisyon bir satışın kaydı olduğu için ürün stok takibi, kasa kontrolü ve günlük ciro hesaplamaları adisyon verileri üzerinden yapılır. Bu nedenle adisyonun doğru ve eksiksiz tutulması, işletmenin finansal sağlığı için oldukça önemlidir. Yanlış veya eksik kayıtlar stok dengesizliğine, gelir kayıplarına ve maliyet hesaplarında bozulmalara yol açabilir. Müşteri deneyimi açısından da adisyonun önemli bir rolü vardır. Siparişlerin zamanında ulaşması, eksiksiz hazırlanması ve doğru fiyatlandırılması, doğrudan adisyon yönetimiyle ilişkilidir. Özellikle yoğun dönemlerde düzenli kullanılan bir adisyon sistemi, servis kalitesini belirgin şekilde artırır. Ayrıca müşteriler adisyon üzerinde sipariş detaylarını, ürün fiyatlarını ve toplam tutarı net bir şekilde görebilir. Adisyon aynı zamanda fatura veya fiş hazırlığının başlangıç noktasıdır. Müşteri ödeme yaptıktan sonra adisyon kapatılır ve ödeme türüne göre fiş ya da fatura kesilir. Bu süreç, vergi mevzuatına uygun bir satış kaydı oluşmasını sağlar. Kısacası adisyon, yiyecek-içecek işletmelerinde siparişlerin düzenli olarak takip edilmesi, servis sürecinin kontrol edilmesi ve satışların doğru şekilde kaydedilmesi için kullanılan temel bir belgedir. Hem işletme yönetimi hem de müşteri memnuniyeti açısından vazgeçilmez bir araçtır.

Örnekler

Restoranda bir masaya 2 yemek ve 3 içecek siparişi verildiğinde, bu siparişler adisyona yazılır ve müşteri ödeme yaparken bu kayıt dikkate alınır.

Aynı Harfle Başlayan Terimler

Açık Hesap

Açık hesap, ticari ilişkilerde sık kullanılan bir ödeme ve takip yöntemidir. En temel tanımıyla açık hesap, bir işletmenin müşterisine mal veya hizmeti peşin ödeme almadan, belirli bir vadede ödeme şartı ile teslim etmesi anlamına gelir. Bu yöntemle yapılan satışlarda, borç ve alacak ilişkisi düzenli şekilde bir hesap defteri ya da dijital bir sistem üzerinde takip edilir. Ödeme gerçekleşene kadar hesap "açık" kaldığı için bu isim verilmiştir. Açık hesap, özellikle uzun süredir iş yapan taraflar arasında tercih edilen bir yöntemdir. Taraflar arasında güven oluşturur ve ticari ilişkilerin devamlılığını destekler. Müşteri, ihtiyacı olan ürünleri hemen teslim alırken ödemeyi ileri bir tarihte yapma esnekliği kazanır. Satıcı ise satışlarını artırma ve müşteri ilişkilerini güçlendirme imkânı elde eder. Ancak bu yöntemin doğru yönetilmesi önemlidir; çünkü tahsilat gecikmeleri işletmeler için finansal risk oluşturabilir. Ticari muhasebe açısından açık hesap; alacak hesapları, cari hesap takibi, fatura kesimi ve vade kontrolü gibi süreçlerle ilişkilidir. Bir işletme, müşterileriyle yaptığı açık hesap işlemlerini cari hesap sisteminde takip eder. Her alışveriş sonrası hesap güncellenir ve tarafların borç-alacak durumu net şekilde görülür. Vade sonunda ödeme alınırsa hesap kapanır; yeni alışverişlerle hesap tekrar açılabilir. Açık hesabın avantajları olduğu kadar dikkat edilmesi gereken noktaları da vardır. Ödeme gücü düşük müşterilerle çalışıldığında risk artar. Bu nedenle pek çok işletme açık hesap vermeden önce müşterilerinin finansal geçmişini ve ödeme sadakatini değerlendirir. Bazı durumlarda güvence sağlamak için teminat senedi, çek veya sözleşme de kullanılabilir. Günümüzde açık hesap yöntemi, yalnızca geleneksel esnaf ve KOBİ'ler arasında değil, büyük ölçekli firmalar arasında da yaygın bir uygulamadır. Özellikle toptan satış yapan sektörlerde açık hesapla çalışmak neredeyse standart hale gelmiştir. Dijital muhasebe programları sayesinde bu hesapların takibi artık daha kolay ve hatasız şekilde yapılabilmektedir. Sonuç olarak açık hesap, mal veya hizmetin vadeli şekilde teslim edilmesini sağlayan, güvene dayalı bir ticari ödeme yöntemidir. Ticari ilişkileri kolaylaştırsa da doğru yönetilmediğinde finansal risk yaratabileceği için dikkatli takip edilmesi gerekir.

Aide

Aide, Türkçede yaygın olarak "yardımcı", "destekçi" veya "asistan" anlamında kullanılan bir kelimedir. Kökeni Fransızcaya dayanan bu terim, özellikle profesyonel iş ortamlarında, resmi görevlerde ve organizasyon yapılarında belirli bir kişiye destek sağlayan çalışanları ifade eder. Aide, bir yöneticinin, uzmanın, askeri personelin veya kamu görevlisinin görevlerini daha verimli yerine getirmesi için yanında bulunur ve çeşitli sorumluluklar üstlenir. Günümüzde "aide" kelimesi genellikle idari destek, organizasyon yönetimi, planlama, yazışma takibi, toplantı düzenleme ve lojistik koordinasyon gibi görevlerle ilişkilendirilir. Bir aide, çalıştığı kişinin iş yükünü hafifleten, zaman yönetimini kolaylaştıran ve süreçlerin daha profesyonel şekilde işlemesini sağlayan önemli bir pozisyondur. Bu nedenle aide, birçok kurum ve kuruluş için kritik bir rol üstlenir. Aide'lerin görev tanımı sektörlere göre değişiklik gösterebilir. Örneğin bir yönetici aide'i, günlük programı düzenler, gelen mesajları takip eder, randevuları organize eder ve yöneticinin ihtiyaç duyduğu bilgileri derler. Askeri alanda kullanılan "aide-de-camp" terimi ise üst rütbeli komutanlara eşlik eden, protokol işlerini yürüten ve iletişim koordinasyonunu sağlayan bir yardımcı subayı ifade eder. Bu açıdan bakıldığında aide, hem sivil hem askeri alanlarda farklı sorumluluklar üstlenebilen esnek bir görevi temsil eder. Kurumsal hayatta bir aide aynı zamanda iletişim becerileri güçlü, problem çözme yeteneği gelişmiş ve gizlilik ilkesine önem veren bir profesyonel olarak kabul edilir. Çalıştığı kişinin veya ekibin hedeflerine ulaşmasını kolaylaştırmak için proaktif davranması, süreçleri doğru yönetmesi ve bilgi akışını düzenli tutması beklenir. Bu özellikler, aide pozisyonunu sadece bir destek rolü olmaktan çıkararak gerçekten kritik bir işlev haline getirir. Modern iş dünyasında aide kavramı, geleneksel "sekreter" veya "asistan" tanımlarından daha kapsamlı bir anlam taşır. Teknoloji, dijital iletişim ve iş akışındaki hız nedeniyle aide'ler artık yalnızca temel destek görevlerini değil, aynı zamanda planlama, analiz ve koordinasyon gibi daha stratejik görevleri de üstlenmektedir. Kısacası aide, görev yaptığı kişiye veya kuruma çok yönlü destek sağlayan, iş süreçlerinin düzenli ve verimli ilerlemesine katkı sunan önemli bir profesyonel rolüdür. Hem organizasyon yapısı hem de iş verimliliği açısından aide pozisyonu, modern çalışma hayatının vazgeçilmez unsurlarından biri haline gelmiştir.

Alış

Alış, en genel anlamıyla bir ürünün, hizmetin veya varlığın bir kişi ya da kurum tarafından satın alınması, yani sahipliğinin belirli bir bedel karşılığında devralınması sürecidir. Ekonomi, ticaret, muhasebe ve finans gibi alanlarda sıkça kullanılan bu kavram, bir işlemin başlangıç noktasını temsil eder. Bir ürünün alıcı tarafından talep edilmesi, bedelin ödenmesi ve ürünün teslim alınmasıyla alış işlemi gerçekleşmiş olur. Dolayısıyla alış, ticaretin temel yapı taşlarından biridir ve piyasaların işleyişinde kritik bir role sahiptir. Alış kavramı, yalnızca fiziksel ürünler için değil, aynı zamanda dijital ürünler, hizmetler, hisse senetleri, döviz, altın gibi finansal enstrümanlar için de geçerlidir. Örneğin, bir kişinin borsada hisse senedi satın alması da bir alış işlemidir. Bu nedenle alış kavramı, hem günlük yaşamda hem de profesyonel finans dünyasında yaygın olarak karşımıza çıkar. Ticari işletmeler açısından alışın önemli bir yeri vardır. Bir işletme, faaliyetlerini sürdürebilmek için hammadde, yarı mamul veya mamul ürün satın alır. Bu alışlar, işletmenin muhasebe kayıtlarında alış maliyeti, stok girişi veya satın alma gideri gibi terimlerle yer alır. Alış fiyatı, satış fiyatının belirlenmesinde de etkili bir faktördür. Bir ürünün maliyetine yüklenen KDV, nakliye ve diğer giderler, toplam alış maliyetini oluşturur. Bu nedenle alış, işletmenin kârlılığını doğrudan etkiler. Piyasalarda ise alış işlemleri "arz ve talep dengesi"nin oluşmasına katkı sağlar. Bir varlığa yönelik talep arttığında alış miktarı yükselir ve bu durum fiyatları yukarı yönlü etkileyebilir. Özellikle döviz ve altın gibi değişken piyasalarda alış-satış farkı (spread) yatırımcıların dikkat ettiği önemli bir unsurdur. Günlük hayatta alış kelimesi bazen mecaz anlamda da kullanılır. Bir kişinin bir duruma, davranışa veya düzene zaman içinde uyum sağlaması, yani "alışması" da bu kökten türeyen bir anlamdır. Kısacası alış, ticaretin temelini oluşturan, ekonomik faaliyetlerin devamı için gerekli olan satın alma eylemini ifade eden önemli bir kavramdır. Hem bireylerin hem işletmelerin karar süreçlerinde, maliyet hesaplamalarında ve finansal planlamalarında alış işlemlerinin doğru yönetilmesi büyük önem taşır.

Ara Toplam

Ara toplam, bir hesaplama sürecinde nihai sonuca ulaşmadan önce yapılan geçici toplama işlemine verilen addır. Genellikle fatura, alışveriş fişi, sipariş formu, muhasebe kayıtları ve çeşitli ticari belgelerde kullanılır. Ara toplam, birden fazla kalem ya da işlem satırının toplam değerini gösterir ve bu tutarın üzerine vergi, indirim, hizmet bedeli ya da diğer ek ücretler eklenerek nihai toplam oluşturulur. Bu yönüyle ara toplam, hem işletmeler hem tüketiciler için hesaplamanın şeffaf bir şekilde yapılmasını sağlar. Günlük hayatta en çok alışveriş fişlerinde ve restoran adisyonlarında karşımıza çıkan ara toplam, müşteriye hangi ürünlerin toplamda ne kadar tuttuğunu net biçimde gösterir. Örneğin bir restoranda yemek siparişi verildiğinde adisyon üzerinde önce ara toplam yer alır; ardından KDV, servis ücreti veya diğer eklemeler yapılır. Böylece müşteri, ödediği son tutarın nasıl oluştuğunu kolayca anlayabilir. Muhasebe açısından bakıldığında ara toplam, hesaplamaların düzenli ve kontrollü şekilde ilerlemesine olanak tanır. Özellikle çok kalemli faturalar veya uzun ürün listeleri içeren ticari belgelerde, ara toplam doğru bir maliyet analizi yapılmasını sağlar. Ara toplam sayesinde hem satıcı hem alıcı, belgede yer alan kalemlerin alt alta yazılmasıyla ortaya çıkan tutarı kontrol edebilir ve hata riskini azaltabilir. E-ticaret sitelerinde de ara toplam oldukça önemli bir kavramdır. Online alışveriş yaparken sepete eklenen ürünlerin toplam maliyeti "ara toplam" olarak gösterilir. Kargo ücreti, promosyon indirimi, kupon kullanımı veya vergi eklendikten sonra ise "genel toplam" yani nihai ödeme tutarı ortaya çıkar. Bu ayrım, kullanıcının satın alma sürecini daha şeffaf bir şekilde takip etmesine yardımcı olur. İşletmeler açısından ara toplam, fiyatlandırma stratejilerinin analizinde de önemli bir role sahiptir. Özellikle indirim oranları, kampanyalar veya vergi hesaplamaları ara toplam üzerinden yapıldığı için işletmenin mali süreçlerinin sağlıklı yürütülmesine katkı sağlar. Ayrıca raporlama süreçlerinde ara toplam verileri, satış performansını ve ürün bazlı gelir dağılımını anlamak için kullanılan temel göstergelerden biridir. Kısacası ara toplam, hesaplamalarda nihai sonuca ulaşmadan önce elde edilen ara değeri ifade eder. Ticari belgelerde şeffaflığı artırır, müşteri deneyimini iyileştirir ve işletmelerin finansal süreçlerini düzenli şekilde yönetmesine yardımcı olur. Hem günlük yaşamda hem de profesyonel iş alanlarında sıkça kullanılan, hesaplama süreçlerinin temelini oluşturan önemli bir kavramdır.

Açık Fatura

Açık fatura, işletme ile müşteri/tedarikçi arasındaki açık kalan fatura hareketlerinden doğan alacak-borç tutarlarının karşılıklı teyit edilmesi sürecidir. Taraflar ekstre ve belgeleri karşılaştırır, farkları tespit eder; iade/iskonto/ödeme sonrası bakiye netleştirilip mutabakat alınır.

Acyo

Finans ve ticarette (agio) para ya da senedin itibari değeri ile piyasa/kambiyo değeri veya indirim sonrası tutarı arasında oluşan farktır; ayrıca senetli kredi, senet yenileme ya da döviz bozdurmada bankanın aldığı prim/komisyon ve işlem ücretlerini de anlatır.

Sözlüğe Geri Dön

Sorunuz mu var?

Her An Yanınızdayız!

İşiniz durmasın, tüm sorularınıza çözüm sunuyoruz. Hızlı ve güvenilir destek için buradayız!

Bize Ulaşın